Hôm nay Thứ Sáu, 23rd Tháng Mười 2020
360 Độ Game

Trang Tin Game Số #1 Việt Nam

[Ôn Thi Đại Học Môn Văn Phần 3] Phân tích khổ cuối bài thơ Tây Tiến

Đề bài
Kết thúc bài thơ Tây Tiến, nhà thơ Quang Dũng đã viết:
Tây Tiến người đi không hẹn ước
Đường lên thăm thẳm một chia phôi
Ai lên Tây Tiến mùa xuân ấy
Hồn về Sầm Nứa chẳng về xuôi
(Sgk Ngữ văn 12, tập một, Nxb Giáo dục Việt Nam, 2014, trang 89)
Dựa vào cảm nhận của anh/chị về cả bài thơ, hãy lí giải vì sao trong khổ thơ trên tác giả lại khẳng định: Tây Tiến người đi không hẹn ước và Hồn về Sầm Nứa chẳng về xuôi?
 
Hướng dẫn làm bài:
 

  1. Yêu cầu về kĩ năng: Học sinh biết cách làm bài nghị luận văn học về một ý kiến bàn về văn học. Văn viết trôi chảy, có cảm xúc, thể hiện được tính chất văn chương. Không mắc lỗi diễn đạt, dùng từ, chính tả, …
  2. Yêu cầu về kiến thức: HS có thể có cách trình bày khác nhau song cần có các ý cơ bản sau đây:

 – Tây Tiến được sáng tác năm 1948, là bài thơ tiêu biểu của đời thơ Quang Dũng, cũng là một kiệt tác của nền thơ Việt Nam hiện đại. Xa Tây Tiến nhưng lòng luôn hướng về Tây Tiến, bài thơ bộc lộ nỗi nhớ da diết về một miền đất, một đoàn quân trong những ngày tháng hào hùng, gian khó của tác giả.
– Đọc Tây Tiến, ta thấy hiện lên hình ảnh của một đoàn quân đặc biệt, hoạt động ở vùng biên giới phía Tây của tổ quốc. Những chiến sĩ Tây Tiến vừa can trường, mạnh mẽ vừa lãng mạn, hào hoa. Họ nguyện Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh, sẵn sàng xông pha nơi dốc cao vực thẳm, bền gan trên những dặm hành binh, vượt lên những bệnh tật do môi trường sống khắc nghiệt đưa lại, coi nhẹ cái chết. Ý chí của họ được thể hiện không chỉ qua các chi tiết miêu tả trực tiếp về con người mà còn qua các chi tiết miêu tả thiên nhiên dữ dội (Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thắm/ Heo hút cồn mây súng ngửi trời. Chiều chiều oai linh thác gầm thét/ Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người).
– Tây Tiến là thế giới của những kỉ niệm: kỉ niệm về các vùng đất đã qua (Sài Khao, Mường Lát, Mường Hịch, Mai Châu, …); kỉ niệm về bao cảnh trí hùng vĩ, dữ dội mà đẹp một cách lạ thường (Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống/ Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi); kỉ niệm về nét thơ mộng của hoa về trong đêm hơi, của chiều sương, của hồn lau nẻo bến bờ; kỉ niệm về chặng hành binh mệt mỏi (Anh bạn dãi dầu không bước nữa/ Gục lên súng mũ bỏ quên đời); kỉ niệm về những cảnh sinh hoạt, những đêm lửa trại thắm tình nghĩa đồng bào, đồng chí (Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói/ Mai Châu mùa em thơm nếp xôi; Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa/ Kìa em xiêm áo tự bao giờ …); kỉ niệm về chốn thành đô xa xôi (Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm); kỉ niệm về giây phút bi tráng tiễn dưa đồng đội (Rải rác biên cương mồ viễn xứ, Áo bào thay chiếu anh về đất/ Sông Mã gầm lên khúc độc hành …), …
– Bốn câu cuối như muốn thâu tóm những nét nổi bật trong cảm hứng sáng tạo và chi phối tứ thơ của toàn bài. Qua hình ảnh người lính Tây Tiến được khắc họa bằng cách trực tiếp hay gián tiếp, người đọc đều cảm nhận được rất rõ rằng: Tây Tiến người đi không hẹn ước/ Đường lên thăm thẳm một chia phôi. Câu thơ gợi nhớ lời một ca khúc của Phan Huỳnh Điểu sáng tác trong thời kì kháng chiến chống Pháp: Đoàn Vệ quốc quân một lần ra đi/ Là có sá chi đâu ngày trở về ..., lại gợi nhớ câu thơ trong Tống biệt hành của Thâm Tâm: Chí nhớn chưa về bàn tay không/ Thì không nói bao giờ trở lại … tất cả đều mang hàm nghĩa chỉ sự quyết chí lên đường với tinh thần xả thân vì nghĩa lớn của người tráng sĩ.
– Nghĩ về một dải biên cương chứa đầy kỉ niệm, nhân vật trữ tình của bài thơ khẳng định dứt khoát: Ai lên Tây Tiến mùa xuân ấy/ Hồn về Sầm Nứa chẳng về xuôi. Ý thơ ở đây có điểm gần gũi với ý thơ trong bài Nhớ rừng của Thế Lữ: Ta đương theo giấc mộng ngàn to lớn/ Để hồn ta phảng phất được gần ngươi … Có thể diễn ý mấy câu thơ của Quang Dũng như sau: Ai đã từng lên Tây Tiến, ai đã từng có một thời Tây Tiến thì dù có đi đâu, đến chân trời nào, hồn vẫn gửi về nơi đó, vẫn quấn quyện với từng ngọn núi, con thác, bờ lau, với những bản làng thấp thoáng trong màn mưa xa khơi … Rõ ràng, đây đúng là những câu thơ đã trình bày một cách thật cô đọng bao tình cảm nhớ thương mà các chiến sĩ Tây Tiến dành cho mảnh đất mình từng đi qua, từng sống trong một thời “gian lao mà anh dũng”.

  1. Biểu điểm:

– Điểm 5,0: Đáp ứng đầy đủ các yêu cầu trên, bài viết rõ ràng, chặt chẽ, linh hoạt, sáng tạo và có cảm xúc.
– Điểm 4,0: Đáp ứng khá đầy đủ các yêu cầu trên, có thể mắc một số lỗi về diễn đạt.
– Điểm 3,0: Đáp ứng được một nửa yêu cầu trên, còn mắc lỗi về diễn đạt, lỗi dùng câu, dùng từ….
– Điểm 2,0: Đáp ứng yêu cầu của đề dưới mức trung bình, mắc nhiều lỗi diễn đạt.
– Điểm 1,0: Chưa hiểu đề, viết lan man, mắc nhiều lỗi diễn đạt.
– Điểm 0,0: Lạc đề hoặc bỏ giấy trắng.
 
Chú ý:

  • Giám khảo có thể linh hoạt vận dụng Hướng dẫn chấm cho phù hợp với thực tế ở các ý nhỏ song không được thay đổi thang điểm.
  • Thang điểm có thể được quy thành thang điểm 20,0 và điểm bài thi có thể để lẻ đến 0,25 nếu được yêu cầu.
  • Giám khảo cần khuyến khích những bài làm có sáng tạo riêng

 
Xem thêm các bài liên quan đến tác phẩm Tây Tiến – Quang Dũng tại đây

360dogame

Bài viết liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Read also x